เรียนรู้คำศัพท์บาลี ผ่านข้อความจากพระไตรปิฎก สุตฺต องฺ. (๓):ปญฺจก-ฉกฺกนิปาตา - หน้าที่ 229-230
โย ปาณมติปาเตติ
โย ผู้ใด ปาณํ อติปาเตติ ทำให้สัตว์มีชีวิตตกล่วงไป (ตาย)
มุสาวาทญฺจ ภาสติ
จ และ มุสาวาทํ ภาสติ กล่าวถ้อยคำไม่มีมูลแห่งความจริง
โลเก อทินฺนํ อาทิยติอาทิยติ ยึดถือเอา อทินฺนํ สิ่งใดใดก็ตามที่เจ้าของมิได้ยกให้ โลเก ในโลก
ปรทารญฺจ คจฺฉติ
จ และ คจฺฉติ ย่อมถึง (ล่วงเกิน) ปรทารํ ซึ่งภรรยาของผู้อื่น
สุราเมรยปานญฺจ โย นโร อนุยุญฺชติ
จ และ โย นโร คนผู้ใด อนุยุญฺชติ ชอบติดอกติดใจ สุราเมรยปานํ ซึ่งการดื่มสุราและเมรัยของมึนเมา
อปฺปหาย ปญฺจ เวรานิ ทุสฺสีโล อิติ วุจฺจติ
กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ นิรยํ โสปปชฺชติ ฯโส คนผู้นั้น อปฺปหาย ยังไม่ยอมละ ปญฺจ เวรานิ ซึ่งเวร 5 ประการดังกล่าว
วุจฺจติ จะถูกเหล่าบัณฑิต ขนานนาม อิติ ว่า ทุสฺสีโล คนทุศีล
โส คนผู้นั้น กายสฺส เภทา ภายหลังร่างกายแตกสลายไป (ตาย)
ทุปฺปญฺโญ จะเป็นคนไร้ปัญญา (โง่) อุปปชฺชติ จะเข้าถึง นิรยํ ซึ่งนรก
โย ปาณํ นาติปาเตติโย ผู้ใด ปาณํ น อติปาเตติ ไม่ทำให้สัตว์มีชีวิต ต้องตกล่วงไป (ตาย)
มุสาวาทํ น ภาสติ
น ภาสติ ไม่กล่าว มุสาวาทํ กล่าวถ้อยคำไม่มีมูลแห่งความจริง
โลเก อทินฺนํ นาทิยติ
น อาทิยติ ไม่ยึดถือเอา อทินฺนํ สิ่งใดใดก็ตามที่เจ้าของมิได้ยกให้ โลเก ในโลก
ปรทารํ น คจฺฉติ
ย่อมไม่ถึง (ล่วงเกิน) ปรทารํ ซึ่งภรรยาของผู้อื่น
สุราเมรยปานญฺจ โย นโร นานุยุญฺชติ
จ และ โย นโร คนผู้ใด น อนุยุญฺชติ ไม่มัวติดอกติดใจ สุราเมรยปานํ ซึ่งการดื่มสุราและเมรัยของมึนเมา
ปหาย ปญฺจ เวรานิ สีลวา อิติ วุจฺจติ
กายสฺส เภทา สปฺปญฺโญ สุคตึ โสปปชฺชติ ฯโส คนผู้นั้น ปหาย ละเว้น ปญฺจ เวรานิ ซึ่งเวร 5 ประการดังกล่าว
วุจฺจติ จะถูกเหล่าบัณฑิต ขนานนาม อิติ ว่า สีลวา คนมีศีล
โส คนผู้นั้น กายสฺส เภทา ภายหลังร่างกายแตกสลายไป (ตาย)
สปฺปญฺโญ จะเป็นคนมีปัญญา (ฉลาด) อุปปชฺชติ จะเข้าถึง สุคตึ ซึ่งสุคติ
แปลเรียบเรียงใหม่โดย วันนา มากมาย
18 ก.พ.2565